واژه‌نامه
واژه‌های کارگاه، به زبان ساده
۴۶ واژه که در این سایت آمده، هر کدام با معنای ساده و یک نمونه از یک پروژهٔ ساختمانی.
هزینه، خرید و قرارداد · ۱۸ واژه
- قیمت تمام‌شده
- همهٔ هزینه‌ای که ساختمان از شروع تا تحویل برداشته است: مصالح، دستمزد، پیمانکاران، پروانه و عوارض.
- نمونه: در پایان کار می‌خواهید بدانید این ساختمان، روی هم، چند تمام شد و هر متر مربعش چند.
- ارزش ثابت
- هزینه‌ها جدا از اثر تورم؛ تا تومانِ پارسال و تومانِ امروز را بشود درست کنار هم گذاشت.
- نمونه: میلگردی که سه سال پیش خریدید با میلگرد امسال در یک جمع می‌آید، بی‌آنکه تورم عدد را کوچک نشان دهد.
- پیش‌بینی هزینه تا پایان کار
- برآورد اینکه کل پروژه تا تحویل، روی هم، چقدر خرج برمی‌دارد: آنچه تا امروز خرج شده به‌اضافهٔ آنچه مانده.
- نمونه: هنوز نازک‌کاری مانده، ولی از همین حالا می‌بینید بودجهٔ تأسیسات کافی است یا نه.
- متره
- برآورد مقدار مصالح و کار از روی نقشه. «متره و برآورد» درس دانشگاهی مهندسی عمران و پایهٔ فهرست بهای رسمی است؛ کسی که این کار را می‌کند «متره‌چی» است.
- نمونه: از روی نقشهٔ سازه حساب می‌شود سقف هر طبقه چند تن میلگرد و چند متر مکعب بتن می‌خواهد.
- درصد پرت
- مقداری از مصالح که در کار هدر می‌رود و باید به مقدار نقشه اضافه شود.
- نمونه: میلگرد در بریدن و خم کردن کمی دورریز دارد؛ همین درصد به مقدار متره اضافه می‌شود.
- فهرست مقادیر
- جدول کارها و مصالح پروژه با مقدار هر کدام؛ معمولاً حاصل متره.
- نمونه: فایل اکسلی که دفتر طراحی می‌فرستد: ردیف بتن، میلگرد، آجر، هر کدام با مقدار و واحد.
- فهرست بها
- فهرست رسمی قیمت واحد کارهای ساختمانی که سازمان برنامه و بودجه منتشر می‌کند.
- نمونه: در قرارداد دولتی، بهای هر متر مکعب بتن‌ریزی از ردیف فهرست بها می‌آید.
- پیمانکار جزء
- پیمانکاری که یک بخش از کار را می‌گیرد، نه کل ساختمان را.
- نمونه: پیمانکار اسکلت، پیمانکار تأسیسات و پیمانکار نما، هر کدام قرارداد خودشان را دارند.
- کارکرد
- مقدار کاری که پیمانکار در یک دوره انجام داده و تأیید شده است؛ پایهٔ پرداخت به او.
- نمونه: در این ماه، بستن آرماتور دو سقف و بتن‌ریزی یکی از آن‌ها.
- صورت‌وضعیت
- صورت کار انجام‌شدهٔ پیمانکار در یک دوره، با مبلغش، که برای پرداخت به او نوشته می‌شود.
- نمونه: پیمانکار اسکلت در پایان ماه صورت‌وضعیت می‌دهد؛ پس از تأیید، پولش پرداخت می‌شود.
- کسورات
- مبالغی که از هر پرداخت به پیمانکار کم می‌شود: قسط پیش‌پرداخت، سپردهٔ حسن انجام کار، بیمه و مالیات.
- نمونه: مبلغ صورت‌وضعیت یک چیز است و مبلغی که واقعاً پرداخت می‌شود، پس از کسورات، چیز دیگر.
- پیش‌پرداخت
- پولی که پیش از شروع کار به پیمانکار داده می‌شود و قسط‌به‌قسط از پرداخت‌های بعدی‌اش کم می‌شود.
- نمونه: پیمانکار نما برای خرید مصالح اول کار پیش‌پرداخت می‌گیرد.
- سپردهٔ حسن انجام کار
- بخشی از هر پرداخت که نگه داشته می‌شود و پس از تحویل درست کار به پیمانکار برمی‌گردد.
- نمونه: اگر نما پس از تحویل ایراد داشته باشد، هزینهٔ رفعش از همین سپرده برداشته می‌شود.
- درخواست خرید
- اعلام اینکه چه چیزی، چه مقدار، تا کی لازم است؛ پیش از آنکه خریدی انجام شود.
- نمونه: انباردار می‌نویسد سیمان رو به تمام شدن است و تا آخر هفته لازم است.
- سفارش خرید
- سفارش رسمی به فروشنده، با مقدار، قیمت و زمان تحویل.
- نمونه: سفارش میلگرد به آهن‌فروشی، با وزن هر قطر و تاریخ تحویل.
- رسید کالا
- سندی که می‌گوید مصالح در کارگاه تحویل گرفته شد، چه مقدار و چه روز.
- نمونه: کامیون بلوک رسید؛ انباردار شمرد و رسید زد.
- مصالح پای کار
- مصالحی که به کارگاه رسیده ولی هنوز مصرف نشده است.
- نمونه: آجرهایی که کنار ساختمان چیده شده و هنوز دیوار نشده‌اند.
- پیش‌فاکتور
- فهرست قیمتی که فروشنده پیش از خرید می‌دهد.
- نمونه: سه پیش‌فاکتور برای آسانسور می‌گیرید تا مقایسه کنید.
برنامه و زمان · ۶ واژه
- نمودار گانت
- برنامهٔ زمان‌بندی که هر کار را یک نوار روی تقویم نشان می‌دهد؛ از کی تا کی.
- نمونه: نوار اسکلت تا نیمهٔ پاییز، و نوار سفت‌کاری درست پس از آن.
- مسیر بحرانی
- کارهایی که تأخیرشان کل پروژه را عقب می‌اندازد.
- نمونه: اگر بتن‌ریزی سقف عقب بیفتد، تحویل ساختمان هم عقب می‌افتد؛ پس روی مسیر بحرانی است.
- شناوری
- چند روز یک کار می‌تواند عقب بیفتد بی‌آنکه پایان پروژه عقب برود.
- نمونه: نصب نرده چند روز جا دارد؛ کمی تأخیرش تاریخ تحویل را عوض نمی‌کند.
- خط مبنا
- برنامهٔ اولیه که کنار گذاشته می‌شود تا برنامهٔ امروز با آن مقایسه شود.
- نمونه: قرار بود اسکلت آخر تابستان تمام شود؛ خط مبنا نشان می‌دهد امروز چقدر عقب‌تر هستیم.
- تابلوی کارها
- ستون‌های کارهای منتظر، در جریان و تمام‌شده، که روی گوشی جابه‌جا می‌شوند.
- نمونه: مهندس کارگاه «دیوارچینی طبقهٔ سوم» را از «در جریان» به «تمام‌شده» می‌برد.
- MSP و Primavera
- دو نرم‌افزار رایج برنامه‌ریزی پروژه. «MSP» همان Microsoft Project است.
- نمونه: دفتر فنی برنامه را در MSP نوشته است و می‌خواهد همان را بی‌بازنویسی وارد کند.
کارگاه، پروانه و نظارت · ۱۱ واژه
- دفتر فنی
- بخشی از شرکت سازنده یا پیمانکار که برنامه، متره، صورت‌وضعیت و گزارش‌ها را آماده می‌کند.
- نمونه: مهندس دفتر فنی صورت‌وضعیت پیمانکار را با کار انجام‌شده مقایسه و تأیید می‌کند.
- گزارش روزانهٔ کارگاه
- گزارش هر روزِ کارگاه: چند نفر کار کردند، چه کاری انجام شد، چه ماشینی بود، چه کسی بازدید کرد.
- نمونه: امروز: کارگران هر پیمانکار، آرماتوربندی سقف ششم، جرثقیل، بازدید ناظر سازه.
- سازهٔ نگهبان
- سازه‌ای که دیوارهٔ گود را نگه می‌دارد تا خاک ریزش نکند.
- نمونه: پیش از گودبرداری عمیق کنار ساختمان همسایه، سازهٔ نگهبان اجرا می‌شود.
- سفت‌کاری
- کارهای سنگین و زیرین ساختمان، مثل دیوارچینی و لوله‌کشی زیرکار، پیش از کارهای نهایی.
- نمونه: دیوارها بالا رفته و لوله‌ها کار گذاشته شده، ولی هنوز کاشی و رنگی نیست.
- نازک‌کاری
- کارهای نهایی و دیدنی ساختمان: گچ، کاشی، کف، رنگ، در و پنجره.
- نمونه: کاشی آشپزخانه و رنگ دیوارها در نازک‌کاری انجام می‌شود.
- پروانهٔ ساخت
- مجوز شهرداری برای ساختن، با زیربنا، شمار طبقه‌ها و مدت اعتبار.
- نمونه: اگر کار تا پایان اعتبار پروانه تمام نشود، باید تمدیدش کنید.
- زیربنا
- مجموع مساحت همهٔ طبقه‌های ساختمان.
- نمونه: هزینهٔ هر متر مربع زیربنا = قیمت تمام‌شده تقسیم بر زیربنا.
- مهندس ناظر
- مهندسی که از طرف نظام مهندسی هر مرحلهٔ ساخت را بازدید و تأیید می‌کند؛ هر رشته ناظر خودش را دارد.
- نمونه: پیش از بتن‌ریزی سقف، ناظر سازه آرماتوربندی را می‌بیند و تأیید می‌کند.
- مراحل نظارت
- مرحله‌هایی که ناظر باید پیش از ادامهٔ کار بازدید و تأیید کند، از شروع کار تا پایان‌کار.
- نمونه: پی، هر سقف و تأسیسات زیرکار، هر کدام یک مرحلهٔ نظارت است.
- پایان‌کار
- گواهی شهرداری پس از ساخت که می‌گوید ساختمان مطابق پروانه ساخته شده است؛ بدون آن سند تفکیکی صادر نمی‌شود.
- نمونه: پس از تأیید ناظران، شهرداری پایان‌کار می‌دهد و واحدها سند می‌گیرند.
- مساعده
- بخشی از دستمزد که پیش از روز پرداخت به کارگر داده می‌شود و از دستمزد بعدی‌اش کم می‌شود.
- نمونه: کارگری وسط ماه مساعده می‌گیرد؛ آخر ماه همان مبلغ از دستمزدش کم می‌شود.
چک و حساب · ۱۱ واژه
- سامانهٔ صیاد
- سامانهٔ بانک مرکزی که هر چک باید در آن ثبت و گیرنده‌اش تأیید شود.
- نمونه: چکی که به تأمین‌کنندهٔ بتن می‌دهید، پیش از تحویل در صیاد ثبت می‌شود.
- خواباندن چک
- سپردن چک دریافتی به بانک تا در سررسید به حساب بیاید.
- نمونه: چک خریدار واحد را به بانک می‌دهید و منتظر سررسیدش می‌مانید.
- واگذاری چک
- دادن چکی که دریافت کرده‌اید به دیگری، به جای پرداخت نقد.
- نمونه: چک خریدار را به آهن‌فروش می‌دهید.
- سفته و ضمانت‌نامه
- تعهد پرداخت (سفته) و تضمین بانکی (ضمانت‌نامه)؛ پول نقد نیستند.
- نمونه: پیمانکار برای پیش‌پرداخت ضمانت‌نامهٔ بانکی می‌دهد.
- سند حسابداری
- ثبت هر هزینه، پرداخت یا دریافت در دفتر حساب، با طرف بدهکار و بستانکار.
- نمونه: خرید سیمان یک سند حسابداری می‌شود: هزینهٔ پروژه بدهکار، فروشنده بستانکار.
- سرفصل حساب‌ها
- فهرست حساب‌هایی که هر سند در آن ثبت می‌شود، در سه سطح گروه، کل و معین.
- نمونه: «هزینهٔ مصالح» زیر «هزینه‌های پروژه» یک سرفصل است.
- طرف‌حساب
- هر شخص یا شرکتی که با او حساب دارید: فروشنده، پیمانکار، کارفرما.
- نمونه: آهن‌فروش یک طرف‌حساب است؛ بدهی و پرداخت‌هایش جدا دیده می‌شود.
- تراز آزمایشی
- جدول جمع بدهکار و بستانکار هر حساب، برای اطمینان از درستی دفترها.
- نمونه: حسابدار پیش از بستن ماه تراز آزمایشی می‌گیرد.
- ترازنامه
- دارایی، بدهی و سرمایه در یک تاریخ.
- نمونه: شریک می‌خواهد ببیند در پایان سال، شرکت چه دارد و چه بدهکار است.
- مغایرت بانکی
- مقایسهٔ دفتر بانکِ خودتان با صورت‌حساب بانک، تا تفاوت‌ها پیدا شود.
- نمونه: چکی که در دفتر پاس‌شده ثبت شده ولی در صورت‌حساب بانک نیست.
- گزارش سنی بدهی
- بدهی هر طرف‌حساب، دسته‌بندی‌شده بر پایهٔ اینکه چند روز از سررسیدش گذشته است.
- نمونه: کدام فروشنده بیش از دو ماه است منتظر پولش مانده.
واژه‌ای را این‌جا پیدا نکردید؟ از ما بپرسید.